تاریخچه ERP

تاریخچه ERP
تاریخچه سیر تکاملی سیستم مدیریت برنامه ریزی منابع سازمانی ERP
پیدایش واقعی سیستم های اطلاعاتی و شروع به استفاده موثر از آنها به جنگ جهانی دوم برمی گردد از آن به بعد با توجه به تاثیرات مثبت آن در بهبود عملکرد سازمان و با توجه به سرعت تغییر تکنولوژی، این سیستم ها نیز به مرور بهبود یافتند. بعد از جنگ جهانی دوم سیستم کنترل موجودی انبار و برنامه ریزی  در حد تعیین نیازمندیهای تولید برای هر محصول بدون در نظر گرفتن زمان مورد نیاز طراحی و مورد استفاده برخی از شرکت های تولیدی قرار گرفت. سپس در دهه شصت میلادی با توجه به پیدایش و درک دقیق تری از مفهوم برنامه ریزی شرکت های نرم افزاری نیز تلاش نمودند که این مفهوم را به صورت کامل تری در سیستم های اطلاعاتی خود طراحی و در اختیار شرکت های تولید کننده قرار دهند و شرکت IBM  مفهوم فوق را با نام سیستم برنامه ریزی احتیاجات مواد به بازار معرفی نمود. این سیستم به صورت برگشتی، زمان تحویل مواد مورد نیاز برای تولید و ساخت یک محصول را از زمان تحویل به مشتری تا زمانیکه برای شروع به تولید مورد نیاز بود را برنامه‌ریزی می‌کرد.
 
 در دهه هفتاد میلادی و با رشد دانش برنامه ریزی، مفهوم کامل  "برنامه ریزی مواد   Material Requirement Planning "در سیستم های اطلاعاتی نرم افزاری به نام MRP پیاده سازی شد و در دهه هشتاد میلادی این برنامه ریزی به کف کارگاه رسید و برنامه ریزی منابع تولیدی از قبیل ماشین آلات و منابع انسانی مورد نیاز در تولید با نام Manufacturing Requirement Planning یا MRP II  طراحی و در سیستم های نرم افزاری پیاده سازی شد و به موازات سیستم های اطلاعاتی دیگری نظیر سیستم های اطلاعاتی مدیریت منابع انسانی، سیستم های اطلاعاتی مالی، سیستم های مربوط به نت و نگهداری و تعمیرات، کنترل کیفیت و ..... به وجود آمدند. سیستم های فوق در حوزه وظایف فرایندهای مربوطه به خوبی و به تنهایی کار  می کردند اما به دلیل عدم وجود یکپارچگی و در نظر نگرفتن فرایند کامل، مشکلات و تعارضات بسیار زیادی در زمان تهیه گزارشات بوجود آمد و تصمیم گیری های مدیریتی را دچار مشکل کرد.


در دهه 90 میلادی برای حل مشکلات یکپارچگی سیستم های اطلاعاتی جزیره ای، شرکت های نرم افزاری دیدگاه خود را از وظیفه گرا به فرایند گرا تغیییر داده و کلیه فرایندهای عملیاتی داخل سازمان را در قالب یک سیستم یکپارچه و با تمرکز بر مدیریت برنامه ریزی کلیه منابع یعنی مواد، تجهیزات و ماشین آلات، نیروی انسانی طراحی و پیاده سازی نمودند Enterprise resource Planning – ERP.
از سال 2000  میلادی به بعد شرکت های ارائه دهنده ERP محصولات خود را با توجه به رشد سریع تکنولوژی بهبود داده و سیستم های فوق کامل و بالغ تر شدند و در حوزه های فرایندهای خارج از سازمان نیز ورود پیدا کرده و در کنار ERP محصولاتی مانند مدیریت ارتباط با مشتریان CRM- customer Relation Management، مدیریت ارتباط با پیمانکاران SRM- Supplier Relation Management ، هوش تجاری و داشبوردهای مدیریتی Business Intelligence، بهبود فرایندها مانند APO- Advance Planning Optimization، بهینه سازی حمل و نقل TM-Transport Management و Mobile application و .... طراحی و به صورت یکپارچه طراحی و در سازمانها اجرایی گردید.
در حال حاضر ERP ها در سه سطح شرکت های بسیار بزرگ و چند ملیتی، شرکت های متوسط و شرکت های کوچک مطرح هستند. شرکت سپ آلمان از سال 1972 تا کنون با بیش از 40 سال تجربه در این زمینه موفق ترین و کامل ترین سیستم ERP را در 25 صنعت دنیا ارائه داده است.
 

در دهه 1980 اکثر شرکت ها و مشتریان شرکت سپ از بانک اطلاعاتی اوراکل استفاده می کردند و با توجه به بازار خوب شرکت سپ در زمینه فروش سیستم های ERP، شرکت اوراکل به عنوان بهترین شرکت ارائه دهنده بانک اطلاعاتی، برآن شد که ERP نیز ارائه دهد و تلاش نمود با جذب متخصصان شرکت سپ سیستم جدیدی با نام Business suite  ارائه دهد اما در رقابت نتوانست بازار ERP را تسخیر کند. در دهه 2000- 2010 شرکت اوراکل برای اینکه بتواند به رقیب خود شرکت سپ نزدیک شده و حتی از آن پیش بگیرد با خرید ERP های مطرح People Soft  و  Jdedwards تلاش کرد تا بدین وسیله تعداد مشتریان ERP خود را به سپ برساند و این رقابت همچنان ادامه دارد و در سال 2015 با در دست داشتن 16 درصد بازار رتبه دو ERP در دنیاست. بعد از سپ و اوراکل، Infor  16 درصد و مایکروسافت 9 درصد بازار دنیا را در دست دارند . لازم به ذکر است که Oracle در شرکت های دولتی، Infor در صنعت بانک و بیمه، Microsoft در حوزه CRM بهترین هستند، اما در زمینه شرکت های تولیدی در صنایع گوناگون با SAP بسیار فاصله دارند.

تاریخچه ERP در ایران:

در دهه 1350 تا 1365 استفاده از Mainframe در شرکتهای بزرگ امکانپذیر بود و سیستم ها بصورت جزیره ای مورد استفاده قرار میگرفتند اما با ورود کامپیوترهای خانگی از سال 1365 تا 1372 به تدریج استفاده از سیستم های اطلاعاتی در شرکتهای متوسط و کوچک نیز امری طبیعی و لازم شد. در سال های 1370 تا 1380 و در دوران سازندگی شرکتها به دنبال پیاده سازی سیستم های MIS ( سیستم مدیریت اطلاعات) بودند و از اوایل 1380 تا کنون به تدریج MIS جای حود را به ERP داد . در ابتدا به دلیل تجارب ناموفق در پیاده سازی ERP در  دو شرکت بزرگ مطرح ایرانی باعث کند شدن اجرا و استفاده شرکتهای ایرانی شد و شک و شبهه بوجود آمد که ERP های مطرح دنیا مانند سپ و اوراکل برای شرکتهای ایرانی مناسب نیستند. اما خوشبختانه از سالهای 1390 به بعد روند استفاده و استقرار سیستم های ERP  و جایگزینی آن با سیستم های MIS رشد قابل ملاحظه ای کرده است و مشخص شد که سیستم هایی مانند سپ با توجه به نحوه طراحی و انعطاف بالای آن با تمام قوانین ایران سازگار میباشد. در این راستا سهم شرکت سامه آرا در پیاده سازی سیستم های سپ از سال 1390 تا 1395 ، 9 شرکت مطرح ایرانی بوده است.

تفاوت MIS و ERP
تفاوت های اصلی سیستم های اطلاعاتی یکپارچه MIS  و سیستم برنامه ریزی منابع سازمانی ERP  در نوع نگرش و طراحی این سیستم هاست که تفاوت های اصلی آن به شرح زیر عنوان میشود:
1- در سیستم های MIS دیدگاه وظیفه گرا وجود داشت به این معنی که در طراحی برای یک واحد خاص مانند مالی انجام میشد و سیستم مالی ارائه میگردید در صورتیکه در ERP دیدگاه فرایند گرا بوده و طراحی یک فرایند از ابتدا تا انتها در سیستم اطلاعاتی دیده میشد .
2- سیستم های MIS عموما یکپارچه نبودند و حداکثر کاری که در MIS انجام شده بانکهای اطلاعاتی آنها یکی بود اما در ERP مفهوم یکپارچگی در 4 بعد بانک اطلاعاتی ، بستر و سرورهای ، استفاده کنندگان و فرایندها بکار برده شده بود.
3- سیستم های MIS دانش محور نبودند در صورتیکه ERP یی مانند SAP برای هر صنعت Best Practice های آن صنعت را ارائه میدهد و عملا با استقرار ERP بهترین دانش روز دنیا در سازمان استقرار می یابد.
4- در MIS برنامه ریزی دیده نشده بود در صورتیکه اساس و پایه سیستم های ERP برنامه ریزی اعم از برنامه ریزی فروش ، خرید ، تولید ، نت ، جذب نیروی انسانی ، منابع مالی و .... میباشد.

لینک ویدئو در آپارات:
http://www.aparat.com/v/zFvZo